Voorkeurshouding: Wat is het?

Een voorkeurshouding ontstaat vaak doordat baby's herhaaldelijk (meer dan 70% van de tijd) dezelfde kant op liggen of kijken. Hierbij zie je weinig variatie in beweging. Als baby's pasgeboren zijn, kunnen ze nog niet zelf naar links en rechts draaien met hun hoofd. Het is daarom belangrijk om regelmatig van houding te wisselen.  

Door een voorkeurshouding kan er een afplatting van het hoofdje ontstaan. De schedelnaden zijn nog niet dicht en het hoofdje is nog vervormbaar.  Logisch omdat het kindje anders nooit door het baarkanaal van zijn of haar moeder past. Maar het gevolg van een voorkeurshouding kan zijn dat de schedel asymmetrisch wordt.  

• Een afvlakking aan één kant noemen we een plagiocephalie. Hierbij kijkt een kindje of naar rechts of naar links. 

• Een afplatting aan het achterhoofd noemen we een brachycephalie. Dan zie je jouw kindje bijna altijd recht omhoogkijken en kijkt hij of zij maar sporadisch naar rechts of links.  

Het vroegtijdig herkennen van een voorkeurshouding is cruciaal omdat deze invloed kan hebben op de motorische ontwikkeling van de zuigeling. Een aanhoudende voorkeur kan leiden tot asymmetrieën in het lichaam, zoals een afplatting van het hoofdje of verkorte nekspieren. Ook kan één zijde van het lichaam zich beter ontwikkelen dan de andere. Daarnaast kan het ook wijzen op onderliggende problemen die nader onderzoek vereisen. Maar we zien, dat als ouders vroeg beginnen met oefenen dat dit voor het kindje het beste werkt. 

Oorzaken van een voorkeurshouding

Een voorkeurshouding is veelvoorkomend in de eerste levensmaanden. Het ontstaat vaak naarmate het kindje veel in dezelfde houding rust. Er zijn verschillende oorzaken waardoor het kindje meer rechts of links georiënteerd is.  

• Spierverkorting aan één zijde van de nek  

• Pijn of ongemak 

• Naar één zijde georiënteerd tijdens slaap, voeding of in de box 

• Onvoldoende afwisseling van houding door ouders kunnen onbedoeld bijdragen aan een voorkeurshouding.  

• Onjuiste ligging in de baarmoeder tijdens de zwangerschap 

• Neurologische aandoeningen 

Aanpak fysio-specialist bij voorkeurshouding 

Het herkennen van een voorkeurshouding bij het kindje kan soms lastig zijn. Niet elke voorkeurshouding is direct reden tot zorg, maar het is belangrijk om alert te zijn op signalen die wijzen op mogelijke problemen. Bij twijfel kun je altijd een kinderfysiotherapeut om hulp vragen. Wij zijn gespecialiseerd in het behandelen van kinderen met motorische problemen, waaronder zuigelingen met voorkeurshouding.  

Tijdens het onderzoek observeren en analyseren we hoe het kindje beweegt en welke houdingspatronen zichtbaar zijn. We beoordelen of er sprake is van een voorkeurshouding, wat de oorzaak hiervan kan zijn en waarom deze houding mogelijk blijft bestaan. Op basis van deze bevindingen geven we gericht advies over de dagelijkse omgang, houdingen en hantering van het kindje, evenals over passende spelactiviteiten. 

De behandeling bestaat uit gerichte adviezen, oefeningen en technieken om de voorkeurshouding te doorbreken en de nek- en rompspieren te versterken, zodat het kindje zich symmetrisch gaat bewegen. 

Literatuur

Van Vlimmeren, L., Helders, P., Van Der Graaf, Y., Boere-Boonekamp, M., L’Hoir, M., & Engelbert, R. (2009). Zuigelingenasymmetrie; voorkeurshouding en deformatieve plagiocefalie. JGZ, 41(2), 23–28. 

Van Vlimmeren LA, van der Graaf Y, Boere-Boonekamp MM, L'Hoir MP, Helders PJ, Engelbert RH. Effect of pediatric physical therapy on deformational plagiocephaly in children with positional preference: a randomized controlled trial. Arch Pediatr Adolesc Med. 2008 Aug;162(8):712-8. doi: 10.1001/archpedi.162.8.712. PMID: 18678802.